De energierekening gaat deze winter opnieuw omhoog en deze keer is de reden niet de oorlog in Oekraïne, maar een gasvoorraad die historisch laag staat. Volgens cijfers van de NOS betaalt een gemiddeld huishouden inmiddels 277 euro per maand aan energie, tegenover 224 euro in februari. Dat is bijna 600 euro per jaar extra, en de winter moet nog beginnen.
Waarom de gasvoorraden zo laag staan
Nederland liet het vullen van de gasopslagen dit jaar grotendeels over aan commerciële partijen. Die kopen gas in als de marktprijs laag is en verkopen het weer in de winter, wanneer vraag en prijs meestal hoger liggen. Dat systeem pakte dit jaar averechts uit. Begin juli stond de vulgraad nog op 25 procent, eind augustus op ongeveer 46 procent. Het streefdoel van 80 procent bij aanvang van het stookseizoen wordt niet gehaald.
Daar komt geopolitiek bij: de aanhoudende spanningen rond de Straat van Hormuz houden de groothandelsprijs voor gas al maanden onder druk. Voor marktpartijen is het daardoor minder aantrekkelijk om nu extra voorraad in te kopen, waardoor de vulgraad maar langzaam stijgt. Gasunie-woordvoerder Ben Woldring benadrukt dat er geen directe reden is voor paniek: het gaat om een prijsrisico, niet om een leveringsrisico. Gas raakt dus niet op, maar het wordt wel duurder.
Wat dit voor je portemonnee betekent
De cijfers liegen er niet om. De gasprijs staat inmiddels bijna 40 procent hoger dan een jaar geleden, en ook stroom is fors duurder geworden. Voor een gemiddeld huishouden met een cv-ketel loopt dat op tot enkele honderden euro's per jaar. Huishoudens met een laag inkomen voelen dat het hardst: het aantal gezinnen in energiearmoede lag in 2025 al op ruim 500.000, met een gemiddeld tekort van 624 euro per jaar. Dat aantal groeit dit jaar naar verwachting verder door de hogere gasprijs, waardoor het kabinet begin dit jaar een steunfonds van 193 miljoen euro instelde.
Ben je financieel al krap bij kas, dan is dit het moment om je huishoudboekje scherp te bekijken. Kleine aanpassingen in je boodschappen leveren soms al honderden euro's per jaar op, en die ruimte kun je goed gebruiken nu de vaste lasten stijgen.
Huurders en huiseigenaren merken deze stijging trouwens niet allemaal even hard. Wie een huis huurt, kan doorgaans niet zomaar isoleren of zonnepanelen laten plaatsen zonder toestemming van de verhuurder, terwijl huiseigenaren wel zelf investeringsbeslissingen kunnen nemen. Huur je, vraag dan bij je verhuurder na of er dit jaar nog isolatiesubsidies lopen waar het pand voor in aanmerking komt. Woningcorporaties krijgen vaak eigen subsidiepotjes voor verduurzaming, en die worden lang niet altijd volledig benut.
Contract vastzetten of variabel blijven
Veel energie-experts raden op dit moment aan om je contract vast te zetten in plaats van variabel te blijven. Bij een variabel contract volg je de groothandelsprijs op de voet, en die kan bij een strenge winter of nieuwe onrust in het Midden-Oosten snel oplopen. Een vast contract geeft zekerheid over je maandbedrag, ook als de markt onrustig blijft.
Het nadeel is dat je bij een vast contract soms iets meer betaalt dan de actuele variabele prijs, omdat de leverancier een risico-opslag rekent. Twijfel je, vergelijk dan eerst de aanbieders via een onafhankelijke vergelijkingssite en kijk niet alleen naar het instapbedrag, maar ook naar de looptijd en de opzegvoorwaarden. Wie toch liever spaart in plaats van vastzet, kan het overwogen bedrag ook opzij zetten: een aantal spaarrekeningen biedt momenteel bijna drie keer zoveel rente als een half jaar geleden.
Wat je dit najaar al kunt doen om te besparen
Los van je energiecontract zijn er praktische stappen die direct effect hebben:
- Tochtstrips en radiatorfolie. Kosten een paar euro per rol, maar houden warmte binnen die anders via kieren en achter de radiator wegloopt.
- Thermostaat één graad lager. Dat scheelt volgens de Consumentenbond al snel zo'n zes procent op je gasverbruik, zonder dat je het merkbaar kouder krijgt.
- ISDE-subsidie aanvragen. De overheid geeft in 2026 subsidie voor isolatiemaatregelen, zonneboilers en warmtepompen. Combineer dit met de Energiebespaarlening van het Warmtefonds, die bij een inkomen tot 60.000 euro rentevrij is.
- Zonnepanelen blijven interessant. Het btw-tarief van 0 procent geldt ook in 2026, en bij hogere stroomprijzen verdien je ze sneller terug.
Deze maatregelen lossen niets op voor volgende maand, maar wie er nu mee begint, merkt het effect zodra de temperatuur echt daalt. Slimme apps die je uitgavenpatroon analyseren kunnen daarbij helpen om te zien waar in je huishouden nog ruimte zit.
Zo houd je overzicht als de rekening straks binnenkomt
De onzekerheid over de gasprijs verdwijnt niet voor de winter voorbij is, dus reken op een jaarafrekening die kan tegenvallen. Zet daarom nu al een klein bedrag per maand opzij, gebaseerd op je verwachte meerkosten, in plaats van te wachten tot de eindafrekening op de mat valt. Wie dat blijft uitstellen, betaalt uiteindelijk in één keer wat hij had kunnen spreiden over meerdere maanden. Bel of mail je energieleverancier gerust als je twijfelt over je huidige contract: de meeste maatschappijen laten je gratis en vrijblijvend een vergelijking maken met een vast alternatief.